Fuqarolarning huquq layoqati va muomala layoqati
Quyida shu mavzuda kurs ishi uchun namunaviy reja, tayyor kirish qismi, yozish bo'yicha maslahatlar va adabiyotlar ro'yxati. To'liq ishni (titul, mundarija, boblar, xulosa) Word faylda olish uchun pastdagi tugmani bosing.
📄 To'liq ishni olishReja
- Kirish
- Jismoniy shaxs fuqarolik huquqining subyekti sifatida
- Huquq layoqatining vujudga kelishi, mazmuni va tugashi
- Muomala layoqati va uning hajmiga ko'ra turlari
- Voyaga yetmaganlarning muomala layoqati va emansipatsiya
- Shaxsni muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topish, vasiylik va homiylik
- Xulosa
- Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Fuqarolik huquqiy munosabatlarining har birida subyekt, ya'ni huquq va majburiyatlar egasi ishtirok etadi. Jismoniy shaxsning bunday munosabatlarda qatnasha olishi ikki asosiy kategoriya bilan tavsiflanadi: huquq layoqati va muomala layoqati. Bu tushunchalar oldi-sotdi, meros, ijara, qarz va boshqa har qanday bitimning haqiqiyligini baholashda hal qiluvchi ahamiyatga ega, shuning uchun ular fuqarolik huquqi kursining poydevori hisoblanadi.
O'zbekistonda bu masalalar 1995-yil 21-dekabrda qabul qilingan va 1997-yil 1-martdan kuchga kirgan Fuqarolik kodeksining birinchi qismi bilan tartibga solinadi. Huquq layoqati, ya'ni fuqarolik huquqlariga ega bo'lish va majburiyatlarni bajarish qobiliyati barcha fuqarolarda teng tan olinadi; u tug'ilish paytidan vujudga keladi va o'lim bilan tugaydi. Muomala layoqati esa o'z harakatlari bilan huquqlarni qo'lga kiritish va amalga oshirish, o'zi uchun majburiyatlar yaratish qobiliyatidir va u to'liq hajmda voyaga yetish, ya'ni o'n sakkiz yoshga to'lish bilan vujudga keladi.
Qonunchilik yosh va ruhiy holatga qarab muomala layoqatining turli hajmini nazarda tutadi. Kichik yoshdagi bolalar faqat mayda maishiy bitimlarni mustaqil tuza oladi, o'n to'rt yoshdan o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan voyaga yetmaganlar esa ko'p hollarda ota-ona yoki homiy roziligi bilan harakat qiladi. Nikohdan o'tish yoki emansipatsiya voyaga yetmaganning to'liq muomala layoqatiga ega bo'lishiga olib kelishi mumkin. Ruhiy kasallik sababli o'z harakatlarining ahamiyatini tushunmaydigan shaxs sud tomonidan muomalaga layoqatsiz, spirtli ichimlik yoki giyohvandlik vositalarini suiiste'mol qilib oilasini og'ir moddiy ahvolga solib qo'ygan shaxsning muomala layoqati esa cheklangan deb topilishi mumkin.
Kurs ishining maqsadi jismoniy shaxslarning huquq va muomala layoqatini tartibga soluvchi normalarni tahlil qilish va sud amaliyotidagi muammolarni aniqlashdan iborat. Vazifalar: huquq layoqati va muomala layoqati tushunchalarini farqlash, muomala layoqatining turlarini tasniflash, voyaga yetmaganlar va emansipatsiya institutini o'rganish hamda vasiylik va homiylikning huquqiy oqibatlarini ko'rsatish.
Yozishda nimaga e'tibor berish kerak
- Fuqarolik kodeksining amaldagi matnini lex.uz dan oling va unga kiritilgan oxirgi o'zgartishlarni tekshiring; kodeksning yangi tahriri ustida ishlar olib borilgani haqida yozsangiz, amaldagi matn bilan aralashtirmang.
- "Huquq layoqati" va "muomala layoqati"ni aralashtirish eng ko'p uchraydigan xato: har bir bobda ikkalasini aniq ajratib, misollar bilan ko'rsating.
- Amaliy qismda shaxsni muomalaga layoqatsiz deb topish bo'yicha fuqarolik protsessidagi alohida ish yuritish tartibiga ham to'xtaling.
Foydalanilgan adabiyotlar
- O'zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (birinchi qism). 1995-yil 21-dekabr, 163-I-son. — lex.uz
- O'zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism). 1996-yil 29-avgust. — lex.uz
- O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprelda referendumda qabul qilingan (yangi tahrir). — lex.uz
- Fuqarolik huquqi. Darslik. I qism / Mualliflar jamoasi. — T.: TDYU nashriyoti, 2016. — 312 b.
- Гражданское право: учебник. Т. 1 / под ред. А.П. Сергеева, Ю.К. Толстого. — М.: Проспект.
To'liq ishni olish
Hujjatchi shu mavzuda kurs ishini to'liq yozadi: titul varag'i, mundarija, boblar, xulosa va adabiyotlar — Word va PDF faylda. Hajm va talablaringizni botda aytasiz. Birinchi ish (20 betgacha) — 5 000 so'm.
📄 To'liq ishni olishO'xshash mavzular
- Huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati: tushunchasi, belgilari va o'zaro aloqasiHuquq · referat
- Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi va uning O'zbekiston qonunchiligidagi ifodasiHuquq · referat
- Jinoyat tarkibi va uning elementlariHuquq · kurs ishi
- Mehnat shartnomasi: tuzish, o'zgartirish va bekor qilish (yangi Mehnat kodeksi asosida)Huquq · kurs ishi
- Marketing kompleksi (4P) va uning elementlari: tovar, narx, taqsimot, siljitishIqtisodiyot · mustaqil ish
- Soliqlarning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va O'zbekiston soliq tizimiIqtisodiyot · referat