Ta'lim jarayonida interfaol metodlarning qo'llanilishi
Quyida shu mavzuda mustaqil ish uchun namunaviy reja, tayyor kirish qismi, yozish bo'yicha maslahatlar va adabiyotlar ro'yxati. To'liq ishni (titul, mundarija, boblar, xulosa) Word faylda olish uchun pastdagi tugmani bosing.
📄 To'liq ishni olishReja
- Kirish
- Interfaol ta'lim tushunchasi va an'anaviy ta'limdan farqi
- Hamkorlikda o'qitish g'oyasi: D. Jonson va R. Jonson, S. Kagan yondashuvlari
- Muammoli va ijodiy fikrlashga yo'naltirilgan metodlar: aqliy hujum, klaster, Venn diagrammasi
- Guruhda ishlash metodlari: zigzag (jigsaw), BBB, rolli o'yinlar
- Interfaol darsni rejalashtirish va natijani baholash
- Xulosa
- Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Zamonaviy ta'limda o'qituvchining asosiy vazifasi tayyor bilimni yetkazish bilan cheklanmay, o'quvchini mustaqil fikrlashga, izlanishga va jamoada ishlashga o'rgatishdan iborat bo'lib bormoqda. O'zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrda qabul qilingan O'RQ-637-sonli "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni ham ta'lim jarayonining insonparvarlik, demokratik tamoyillarga asoslanishini va ta'lim oluvchining shaxsiy rivojlanishiga e'tibor qaratishni belgilaydi. Shu nuqtayi nazardan interfaol metodlar mavzusi pedagogika, ta'lim metodikasi va pedagogik texnologiyalar fanlarida eng ko'p o'rganiladigan masalalardan biridir.
"Interfaol" so'zi ingliz tilidagi "inter" (o'zaro) va "act" (harakat qilmoq) so'zlaridan olingan bo'lib, o'qituvchi va o'quvchilar, shuningdek, o'quvchilarning o'zaro faol hamkorligini anglatadi. An'anaviy darsda axborot asosan o'qituvchidan o'quvchiga bir yo'nalishda uzatilsa, interfaol darsda bilim muloqot, muhokama va birgalikdagi faoliyat orqali egallanadi. Bu yondashuvning nazariy asoslaridan biri amerikalik olimlar David va Roger Jonsonlarning hamkorlikda o'qitish (cooperative learning) nazariyasi, Spenser Kaganning tuzilmaviy yondashuvi hamda Elliot Aronson ishlab chiqqan "jigsaw" (zigzag) usulidir. Aqliy hujum (brainstorming) metodi esa Aleks Osborn nomi bilan bog'liq.
O'zbekistonda interfaol metodlar va pedagogik texnologiyalarni tatbiq etish bo'yicha R. Ishmuhamedov, A. Abduqodirov, A. Pardayev, O'. Tolipov, M. Usmonboyeva kabi olimlar ilmiy-metodik ishlar yaratgan. Ularning qo'llanmalarida klaster, "Insert", BBB (Bilaman - Bilishni xohlayman - Bildim), Venn diagrammasi, "Baliq skeleti" kabi grafik organayzerlar batafsil yoritilgan.
Mazkur mustaqil ishning maqsadi interfaol metodlarning mohiyatini, turlarini va ularni dars jarayonida samarali qo'llash shartlarini ochib berishdan iborat. Shu maqsadda quyidagi vazifalar belgilandi: interfaol ta'lim tushunchasini an'anaviy ta'lim bilan qiyoslash; hamkorlikda o'qitishning asosiy tamoyillarini tahlil qilish; eng keng tarqalgan metodlarning tavsifi va qo'llash bosqichlarini ko'rsatish; interfaol darsni rejalashtirish va o'quvchilar faoliyatini baholashga oid tavsiyalar berish. Interfaol metodlarni to'g'ri qo'llash o'qituvchidan puxta tayyorgarlikni talab qiladi: dars maqsadiga mos metodni tanlash, guruhlarni shakllantirish, vaqtni taqsimlash, topshiriqlarni aniq ifodalash va yakunda natijani muhokama qilish zarur. Aks holda metod o'yin-kulgiga aylanib, ta'limiy samarasi pasayadi.
Yozishda nimaga e'tibor berish kerak
- Har bir metodni nazariy tavsiflash bilan cheklanmang: aniq fan va mavzu misolida (masalan, ona tili yoki biologiya darsida) bosqichma-bosqich qo'llanishini ko'rsating.
- Ko'p talabalar interfaol metod bilan grafik organayzerni (klaster, Venn diagrammasi) aralashtirib yuboradi; ishda ularni alohida guruhlarga ajratib tushuntiring.
- Metodning kamchiliklari va cheklovlarini ham yozing: vaqt sarfi, katta sinfda boshqarish qiyinligi, passiv o'quvchilar muammosi. Bu ishni ilmiyroq qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
- O'zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni, 23.09.2020, O'RQ-637-son. — lex.uz
- Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardayev A. Ta'limda innovatsion texnologiyalar. — T.: Iste'dod, 2008.
- Tolipov O'.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. — T.: Fan, 2006. — 261 b.
- Селевко Г.К. Современные образовательные технологии: учебное пособие. — М.: Народное образование, 1998. — 256 с.
- Johnson D.W., Johnson R.T. Learning Together and Alone: Cooperative, Competitive, and Individualistic Learning. 4th ed. — Boston: Allyn and Bacon, 1994.
- Kagan S. Cooperative Learning. — San Clemente, CA: Kagan Publishing, 1994.
To'liq ishni olish
Hujjatchi shu mavzuda mustaqil ishni to'liq yozadi: titul varag'i, mundarija, boblar, xulosa va adabiyotlar — Word va PDF faylda. Hajm va talablaringizni botda aytasiz. Birinchi ish (20 betgacha) — 5 000 so'm.
📄 To'liq ishni olishO'xshash mavzular
- Maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishida o'yin faoliyatining o'rniPedagogika va psixologiya · kurs ishi
- O'smirlik davri psixologiyasi: inqirozlar, yetakchi faoliyat va shaxs shakllanishiPedagogika va psixologiya · referat
- Pedagogik mahorat va uning tarkibiy qismlariPedagogika va psixologiya · referat
- Pedagogik texnologiya: mohiyati, tamoyillari va tasnifiPedagogika va psixologiya · referat
- Ingliz tilini o'qitishda kommunikativ yondashuv (Communicative Language Teaching)Filologiya · kurs ishi
- O'zbek tilida frazeologik birliklar va ularning ma'noviy xususiyatlariFilologiya · kurs ishi