Buyuk geografik kashfiyotlar va ularning jahon tarixidagi ahamiyati
Quyida shu mavzuda referat uchun namunaviy reja, tayyor kirish qismi, yozish bo'yicha maslahatlar va adabiyotlar ro'yxati. To'liq ishni (titul, mundarija, boblar, xulosa) Word faylda olish uchun pastdagi tugmani bosing.
📄 To'liq ishni olishReja
- Kirish
- Buyuk geografik kashfiyotlarning sabablari va texnik shart-sharoitlari
- Portugaliya dengizchilari: Afrika atrofidan Hindistonga yo'l
- Xristofor Kolumb ekspeditsiyalari va Amerikaning kashf etilishi
- Magellan va Elkano: birinchi dunyo bo'ylab sayohat
- Kashfiyotlarning iqtisodiy, siyosiy va madaniy oqibatlari
- Xulosa
- Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
XV asr oxiri va XVI asr Yevropa tarixida "Buyuk geografik kashfiyotlar davri" deb ataladi. Bu davrda yevropalik dengizchilar okeanlar orqali yangi dengiz yo'llarini ochdilar, ilgari Yevropaga noma'lum bo'lgan qit'a va orollarni kashf etdilar. Natijada dunyo haqidagi tasavvurlar tubdan o'zgardi, turli qit'alar o'rtasida muntazam aloqalar o'rnatildi va jahon tarixining yangi bosqichi boshlandi.
Kashfiyotlarning asosiy sabablari orasida Sharq mamlakatlari bilan bevosita savdo qilish istagi, ziravor va qimmatbaho metallarga bo'lgan ehtiyoj hamda O'rta yer dengizi orqali o'tuvchi an'anaviy savdo yo'llarining qiyinlashuvi bor edi. Karavella kabi yangi turdagi kemalar, kompas va astrolyabiyaning takomillashuvi, kartografiyaning rivojlanishi uzoq okean sayohatlarini amalga oshirish imkonini berdi. Bu sohada portugal shahzodasi Genrix Dengizchi homiyligidagi ekspeditsiyalar muhim rol o'ynadi.
1488-yilda Bartolomeu Dias Afrikaning janubiy uchidan aylanib o'tdi, 1492-yilda Ispaniya xizmatidagi Xristofor Kolumb Atlantika okeanini kesib o'tib, Karib dengizi orollariga yetib bordi, 1498-yilda esa Vasko da Gama Hindistonning Kalikut shahriga dengiz orqali yetib keldi. 1519-1522-yillarda Fernan Magellan boshlagan va uning o'limidan so'ng Xuan Sebastyan Elkano yakunlagan ekspeditsiya Yerning sharsimon ekanini amalda isbotladi. 1494-yilgi Tordesilyas shartnomasi esa Ispaniya va Portugaliya o'rtasida yangi yerlarga da'volarni taqsimladi. Bu kashfiyotlar natijasida Ispaniya va Portugaliya ilk mustamlaka imperiyalariga aylandi, keyinroq ularga Niderlandiya, Angliya va Fransiya qo'shildi. Amerikadan Yevropaga oqib kelgan qimmatbaho metallar narxlarning o'sishiga va savdo markazlarining O'rta yer dengizidan Atlantika sohillariga ko'chishiga olib keldi. Shu bilan birga, Buyuk ipak yo'li kabi quruqlikdagi an'anaviy karvon yo'llarining ahamiyati asta-sekin pasaya boshladi, bu esa Markaziy Osiyo tarixiga ham bilvosita ta'sir ko'rsatdi.
Referatning maqsadi Buyuk geografik kashfiyotlarning sabablari, asosiy bosqichlari va jahon tarixiga ta'sirini yoritishdir. Vazifalar: kashfiyotlarning iqtisodiy va texnik shart-sharoitlarini aniqlash; eng muhim ekspeditsiyalarning borishini tavsiflash; mustamlakachilikning boshlanishi va Amerika tub aholisi taqdiriga ta'sirini ko'rsatish; o'simlik, hayvon va kasalliklarning qit'alararo almashinuvi kabi oqibatlarni tahlil qilish.
Yozishda nimaga e'tibor berish kerak
- Kashfiyotlarni faqat yevropaliklar nuqtai nazaridan yozmang: Amerika va Afrika xalqlari uchun oqibatlari (mustamlakachilik, qullik savdosi) haqida ham alohida bo'lim bering.
- A. Krosbining "Kolumb almashinuvi" (Columbian Exchange) tushunchasidan foydalanib, kashfiyotlarning ekologik va iqtisodiy oqibatlarini tahlil qiling - bu ishni oddiy sanalar ro'yxatidan farqlaydi.
- Sayohatlar xaritasini ilova sifatida qo'shing va har bir ekspeditsiyaning sanasini ikki manba bo'yicha tekshiring.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Parry J. H. The Age of Reconnaissance: Discovery, Exploration and Settlement, 1450-1650. — London: Weidenfeld & Nicolson, 1963.
- Магидович И. П., Магидович В. И. Очерки по истории географических открытий. В 5 т. Т. 2: Великие географические открытия (конец XV - середина XVII в.). — 3-е изд. — Москва: Просвещение, 1983.
- Crosby A. W. The Columbian Exchange: Biological and Cultural Consequences of 1492. — Westport: Greenwood, 1972.
- Boxer C. R. The Portuguese Seaborne Empire, 1415-1825. — London: Hutchinson, 1969.
- Morison S. E. Admiral of the Ocean Sea: A Life of Christopher Columbus. — Boston: Little, Brown and Company, 1942.
To'liq ishni olish
Hujjatchi shu mavzuda referatni to'liq yozadi: titul varag'i, mundarija, boblar, xulosa va adabiyotlar — Word va PDF faylda. Hajm va talablaringizni botda aytasiz. Birinchi ish (20 betgacha) — 5 000 so'm.
📄 To'liq ishni olishO'xshash mavzular
- O'zbekiston Ikkinchi jahon urushi yillarida (1941-1945)Tarix · referat
- Turkistonda jadidchilik harakati: g'oyalari, namoyandalari va faoliyatiTarix · referat
- O'zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining qo'lga kiritilishiTarix · referat
- O'zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar: Baqtriya, So'g'diyona va XorazmTarix · mustaqil ish
- O'zbek tilining tarixiy taraqqiyot bosqichlariFilologiya · referat
- Yurakning anatomik tuzilishi va qon aylanish doiralariTibbiyot va biologiya · referat